یک خانه ممکن است در روز اول تحویل، فوقالعاده زیبا به نظر برسد؛ اما سؤال مهمتر این است که شش ماه بعد زندگی در آن چقدر راحت خواهد بود؟
بعضی خانهها در عکس بینقصاند، اما در زندگی واقعی دائماً نیاز به تمیزکاری، تعمیر، جابهجایی وسایل یا مراقبت از متریالها دارند. شیارهای زیاد روی دیوار، کابینتهایی که دسترسی سختی دارند، کفپوش حساس، گوشههای بیاستفاده یا وسایلی که محل مشخصی برای نگهداری ندارند، بهتدریج خانه را به فضایی پرزحمت تبدیل میکنند.
اینجاست که مفهوم طراحی خانه با نگهداری آسان اهمیت پیدا میکند؛ یعنی معماری فقط برای روز تحویل پروژه طراحی نشود، بلکه برای سالها زندگی واقعی آماده باشد.
۱. هر سطح زیبا، الزاماً انتخاب خوبی نیست
یکی از مهمترین تصمیمها در طراحی داخلی، انتخاب متریال است.
بعضی متریالها در رندر فوقالعاده دیده میشوند، اما لکه، اثر انگشت، رطوبت یا خطوخش را خیلی سریع نشان میدهند. در فضاهای پرتردد، بهتر است دوام و سهولت نگهداری به اندازه زیبایی اهمیت داشته باشد.
برای مثال، متریال مناسب سالن پذیرایی با متریالی که برای آشپزخانه یا ورودی انتخاب میشود لزوماً یکسان نیست.
در پروژههای بازسازی ساختمان نیز انتخاب مصالح و اصلاح عملکرد فضا از بخشهای اصلی فرآیند طراحی و اجرا هستند.
۲. گوشههای مرده را حذف کنید
هر گوشه بدون استفاده در خانه، میتواند محل تجمع گردوغبار و وسایل اضافی شود.
فرورفتگیهای کوچک کنار ستون، فاصلههای باریک میان کابینت و دیوار یا فضای بلااستفاده پشت مبلمان معمولاً نه ارزش بصری دارند و نه کارکرد مشخصی.
در یک طراحی پلان حرفهای، چنین فضاهایی باید از ابتدا شناسایی شوند. هوپاد نیز طراحی پلان را پایه تعیین موقعیت اتاقها، آشپزخانه و سایر اجزای ساختمان معرفی میکند.
گاهی اضافه کردن یک کمد باریک به یک فرورفتگی، بسیار ارزشمندتر از باقی گذاشتن آن بهعنوان فضای خالی است.
۳. کابینت تا سقف فقط یک انتخاب ظاهری نیست
فاصله میان کابینت و سقف یکی از همان قسمتهایی است که معمولاً گردوغبار زیادی جمع میکند و دسترسی به آن دشوار است.
در بسیاری از آشپزخانهها، طراحی کابینتهای یکپارچه تا سقف علاوه بر افزایش فضای ذخیرهسازی، تعداد سطوحی که نیاز به نظافت دارند را کمتر میکند.
در بخش طراحی داخلی آشپزخانه هوپاد نیز طراحی کابینت، جزیره و نحوه چیدمان تجهیزات متناسب با سبک زندگی کاربران در نظر گرفته میشود.
طراحی داخلی کاربردی زمانی موفق است که زیبایی و استفاده روزمره یکدیگر را تقویت کنند.
۴. محل وسایل نظافت را از ابتدا طراحی کنید
جاروبرقی کجا قرار میگیرد؟
سطل، شویندهها، تی و وسایل نظافت کجا نگهداری میشوند؟
این سؤالها شاید هنگام طراحی لوکس خانه مهم به نظر نرسند، اما بعد از سکونت بسیار مهم میشوند.
یکی از مطالب فعلی هوپاد درباره طراحی داخلی منزل ایرانی نیز به ضرورت پیشبینی محل نگهداری وسایل نظافت و سایر وسایل روزمره در فضای ذخیرهسازی اشاره میکند.
راهکار بهتر این است که یک کمد خدماتی مشخص با ابعاد مناسب در پلان پیشبینی شود تا تجهیزات روزمره مجبور نباشند در بالکن، آشپزخانه یا گوشه اتاقها قرار بگیرند.
۵. هرچه شکست و درز کمتر، نظافت راحتتر
دیوارهای بیشازحد پرجزئیات، قفسههای باز متعدد و سطوح دارای شیارهای فراوان شاید در نگاه اول جذاب باشند، اما هر خط و شکست میتواند به نقطهای برای تجمع گردوغبار تبدیل شود.
این به معنی حذف جزئیات معماری نیست.
هدف، استفاده هدفمند از آنهاست.
بهجای اجرای یک دیوار پر از قاب و شیار، میتوان یک دیوار شاخص با طراحی کنترلشده ایجاد کرد و سایر سطوح را آرامتر نگه داشت.
این رویکرد علاوه بر آسانتر کردن نگهداری، باعث میشود طراحی در بلندمدت نیز کمتر خستهکننده شود.
۶. سرویس بهداشتی باید برای خشک شدن سریع طراحی شود
یکی از مهمترین فضاها در طراحی خانه کمدردسر، سرویس بهداشتی است.
اگر شیب کف، تهویه یا محل دوش درست نباشد، رطوبت دائماً در بخشهای مختلف باقی میماند. درزهای زیاد، کابینت نامناسب یا گوشههای دسترسیناپذیر نیز نظافت را دشوار میکنند.
انتخاب متریال مقاوم در برابر رطوبت و طراحی صحیح جزئیات، در این بخش اهمیت بیشتری از استفاده از عناصر تزئینی زیاد دارد.
در خانهای که برای زندگی واقعی طراحی شده، سرویس بهداشتی باید بعد از استفاده بتواند بهسرعت خشک و تمیز شود.
۷. مبلمان باید اجازه نظافت بدهد
گاهی مشکل از معماری ساختمان نیست؛ بلکه انتخاب مبلمان است.
مبل بسیار نزدیک به کف، میزهای دارای پایههای پیچیده یا کمدهایی که چند سانتیمتر از دیوار فاصله دارند، نقاطی ایجاد میکنند که تمیز کردنشان دشوار است.
هنگام طراحی چیدمان، بهتر است مسیر حرکت و امکان دسترسی برای نظافت نیز بررسی شود.
این همان جایی است که طراحی پلان با دکوراسیون داخلی ارتباط پیدا میکند؛ چون تعیین ابعاد و موقعیت درست مبلمان قبل از خرید، میتواند از بسیاری از مشکلات آینده جلوگیری کند. سایت هوپاد نیز در محتوای مربوط به طراحی خانه به اهمیت بررسی پلان چیدمان پیش از انتخاب مبلمان اشاره کرده است.
۸. ورودی باید جلوی ورود آشفتگی به خانه را بگیرد
کفش، کیف، کلید، کت، بستههای خرید و وسایل روزمره معمولاً از ورودی وارد خانه میشوند.
اگر این فضا محل مشخصی برای آنها نداشته باشد، آشفتگی بهسرعت وارد نشیمن میشود.
یک کمد کمعمق، نیمکت کوچک، فضای کفش و سطحی برای قرار دادن وسایل روزانه میتواند ورودی را به یک «فیلتر نظم» تبدیل کند.
در واقع طراحی خوب فقط آشفتگی را پنهان نمیکند؛ مسیر شکلگیری آن را کنترل میکند.
۹. آشپزخانه باید بر اساس تعداد دفعات استفاده طراحی شود
همه وسایل آشپزخانه ارزش یکسانی ندارند.
لیوانی که روزی پنج بار استفاده میشود نباید در قفسهای قرار بگیرد که دسترسی به آن دشوار است، درحالیکه ظروف مهمانی سالی چند بار مورد استفاده قرار میگیرند.
بنابراین کابینتها باید بر اساس تکرار استفاده سازماندهی شوند.
در طراحی آشپزخانه، مسیر میان سینک، فضای آمادهسازی، اجاق و محل نگهداری وسایل نیز باید ساده باشد. هوپاد در محتوای مربوط به طراحی پلان آشپزخانه نیز بر ارتباط میان چیدمان و عملکرد فضا تأکید دارد.
۱۰. خانه را برای پنج سال بعد طراحی کنید
یکی از پرهزینهترین اشتباهات این است که خانه فقط مطابق شرایط امروز طراحی شود.
ممکن است امروز کودک نداشته باشید، دورکاری نکنید یا وسایل زیادی نداشته باشید؛ اما سبک زندگی تغییر میکند.
فضای ذخیرهسازی، مسیرهای حرکت و اتاقها باید امکان سازگاری با این تغییرات را داشته باشند.
خانه کمنگهداری فقط خانهای نیست که آسان تمیز شود؛ خانهای است که با تغییر زندگی مجبور به تخریب و بازسازی دائمی نشود.
طراحی زیبا باید در زندگی روزمره هم زیبا بماند
گاهی در طراحی داخلی تمام تمرکز روی روز تحویل پروژه است؛ زمانی که هیچ وسیله اضافی در خانه وجود ندارد و تمام سطوح کاملاً تمیز هستند.
اما معماری واقعی از روزی شروع میشود که خانواده در آن زندگی میکند.
کودک بازی میکند، مهمان میآید، آشپزی انجام میشود، وسایل وارد خانه میشوند و سطوح بهصورت روزانه مورد استفاده قرار میگیرند.
به همین دلیل، انتخاب درست متریال، پلان، کابینت، فضای ذخیرهسازی و جزئیات اجرایی تعیین میکند خانه یک سال بعد همچنان منظم و زیبا باقی بماند یا به فضایی تبدیل شود که دائماً نیاز به رسیدگی دارد.
در گروه معماری پادشید هوپاد خدمات طراحی، معماری داخلی و اجرای پروژه در کنار یکدیگر ارائه میشوند؛ موضوعی که امکان بررسی طراحی از مرحله ایده تا اجرای نهایی را فراهم میکند.
جمعبندی
طراحی خانه با نگهداری آسان به معنای ساخت یک خانه ساده یا بیجزئیات نیست. هدف این است که هر تصمیم طراحی دلیل مشخصی داشته باشد.
سطوح آسان برای نظافت، فضای ذخیرهسازی کافی، حذف گوشههای بلااستفاده، انتخاب متریال بادوام، کابینتبندی مناسب و پلان منطقی، همگی باعث میشوند زندگی روزمره سادهتر شود.
زیبایی واقعی یک خانه را نباید فقط در روز عکاسی پروژه سنجید.
طراحی موفق آن است که بعد از سالها استفاده، همچنان زیبا، منظم و قابلمدیریت باقی بماند؛ بدون اینکه صاحب خانه مجبور باشد بخش بزرگی از وقت و هزینه خود را صرف نگهداری از معماری کند.
